HSP Vraag #6 Hoe ga je om met teveel prikkels

“Als je doet wat je altijd deed krijg je wat je altijd kreeg!”

Leren omgaan met prikkels is een mooie uitdaging voor een hoog gevoelig persoon. Nog lastiger wordt het als het teveel prikkels zijn, maar wanneer zijn het er nu eigenlijk teveel? En welke prikkels gaat het over? Dit verschilt namelijk heel erg per persoon. Zo ben ik gevoelig voor geluiden. Ben ik in een ruimte waar veel geluid op de achtergrond is, dan ben ik vaak na een tijdje heel erg moe, krijg hoofdpijn, enzovoort. Voorbeelden van ruimtes zijn de kantoortuin, een sporthal met kinderen en fanatieke ouders, een grote zaal met mensen die met elkaar aan het praten zijn, enzovoort. Vroeger had ik niet in de gaten dat dit de reden voor mijn vermoeidheid was. Nu ik dat wel weet neem ik vaak maatregelen: oordopjes. Sinds ik deze gebruik duurt het een stuk langer voordat ik de vermoeidheid op voel komen.

Een andere ding bij mij is dat ik heel moeilijk tegen geuren kan en dan vooral in ruimtes waar geurkaarsen branden of worden verkocht. Ik kan dan eigenlijk helemaal niet meer ademen en moet snel de winkel uit. Ook als iemand een geurtje op heeft hangt soms de lucht nog een paar uur in mijn neus.

En hoe ga je er mee om?

Leer van jezelf en merk op in welke situaties voor jou de prikkels teveel zijn. Wees nieuwsgierig! Stop dus met piekeren en onderzoek wat voor jou het beste werkt. Ga niet in een hoekje in de kamer zitten. Dat is wel lekker veilig, maar daar wordt je zelf niet echt blij van. Gun jezelf iedere dag een moment zonder prikkels door ieder uur 10 minuten in een prikkel vrije omgeving te zijn. Wees creatief! Een aantal voorbeelden: rondje om het kantoor, het toilet, koffie of thee halen voor je collega’s, oordopjes (zonder geluid), een bespreekkamer voor jezelf reserveren. Wat jij nodig hebt! Gun je zintuigen even rust. Iedere dag een mindfulness oefening (zitten, liggen, bewegen, enzovoort) helpt bij mij ook heel goed.

Het meer in mij

Soms stel ik mij dan voor dat ik op de bodem van een meer ben met allemaal hoge golven (prikkels) die ontstaan zijn door de wind. Als de wind dan minder wordt verdwijnen de golven tot het water in het meer helemaal glad is. Maar het water is nog troebel van het zand en stof dat door het bewegen naar boven gekomen is. Ik neem dan waar dat het zand naar de bodem zakt (van mijn hoofd naar de bodem), ademhaling voor ademhaling. En als het zand gezakt is blijft het stof over dat in zijn tempo (vanuit mijn hoofd) naar de bodem zakt. En als het stof op de bodem ligt is alles om mij heen helder en voelen mijn hoofd en mijn lichaam rust. Ik geniet dan nog even van deze helderheid en ga verder met waar ik mee bezig was.

Informatieavond “Hoog Gevoeligheid (HSP)” 28-09-’18

 

Vrijdag 28 september 2018: Informatie avond over “Hoog Gevoeligheid (HSP).”

Op deze avond krijg je informatie over wat hoog gevoeligheid (of hoog sensitiviteit) nu echt is. Nuttig voor jezelf en voor de ander. Verder krijg je de ervaringen en informatie over de training “Leer omgaan met hoog sensitiviteit die donderdag 1 november van start gaat. Op de avond zelf is er tijd om vragen stellen en kun je je aanmelden voor de training.

Het wordt een avond vol informatie, inspiratie en ervaringen.

Je hoeft niet per sé hoog gevoelig te zijn om langs te komen. Ben je nieuwsgierig, dan ben je van harte welkom.


“Hoog gevoeligheid (HSP) is gebaseerd op talloze gefundeerde en serieuze onderzoeksresultaten uit de hele wereld. Dit is zeker anders dan het label van een ‘esoterische new-age-verschijnsel’. Die indruk zou je kunnen krijgen als je op internet onder het begrip ‘hoog gevoeligheid’ ziet wat er allemaal verkocht wordt en hoe hoog gevoeligheid wordt beschreven. Het is niet alleen maar ‘super’ en het is ook niet het beroemde ‘zesde zintuig’. Hoog gevoelige mensen komen niet van een ‘andere planeet’ en zijn ook niet automatisch ‘hoogbegaafd’.”

Wat het wèl is en welke tools je hebt om er mee om te leren gaan zal Hans Haak tijdens deze informatiebijeenkomst toelichten.

De bijeenkomst wordt gegeven door Hans Haak. Hij is ervaringsdeskundige en heeft sinds 2011 een praktijk voor HSP-coaching. Wil je weten of jij ook hoog gevoelig bent? Klik hier om de HSP-test te doen.


Wanneer:  Vrijdag 28 september 2018
Tijd: 19:30 tot 20:30, inloop vanaf 19:15
Locatie: School Holk, Galjoen 71 – 73, Nijkerk
Kosten: Gratis!
Aanmelden: via het contactformulier of mail naar:  info@praktijkhanshaak.nl

Voor de koffie en thee wordt gezorgd.
Wij vragen een vrijwillige bijdrage van 1 euro per consumptie. De bijdrage is voor het goede doel.


Direct aanmelden voor de training? Klik hier

Uitstelgedrag? Wie heeft er geen last van?

Uitstelgedrag

UitstelgedragHet heeft een tijdje geduurd, maar eindelijk, op de valreep, mijn verslag van het boek van Piers Steel over “Uitstelgedrag”!

Wie kent het niet? Uitstelgedrag of met een luxe woord procrastinatie. Piers Steel heeft er een boek over geschreven met de subtitel “Waarom we lastige dingen voor ons uit schuiven en hoe we hiervan af komen.”. Er wordt uitgelegd wat uitstelgedrag is en wat je er aan kan doen. Wist je dat ‘Stoppen met uitstellen’ bovenaan de lijst van ’s werelds meest begeerde doelen staat?

Wat is uitstelgedrag?

Bij procrastinatie gaat het om het gedrag van het uitstellen van activiteiten die eigenlijk gedaan zouden moeten worden, maar waar je nu even geen zin in hebt. Denk aan het invullen van de belastingaangifte (op het allerlaatste moment invullen), leren voor je examen, een reis boeken (last-minute), nog even de opdrachten doen voordat je weer naar de training gaat, goede voornemens die na een maand vervlogen zijn en ga zo maar door. Herkenbaar? Mij komt dit tenminste heel bekend voor.

Piers heeft heel veel wetenschappelijk onderzoek gedaan bij studenten en is tot de conclusie gekomen dat we eigenlijk allemaal aan uitstelgedrag doen, dat het in de aard van de mens ligt. Een van de onderzoeken had hij gedaan in zijn college-zaal. Iedere student kon een prijs winnen. En als de student de prijs gewonnen had dan kon hij/zij kiezen tussen 1. nu direct de beloning ontvangen of 2. de beloning over twee weken dubbel ontvangen. De meerderheid koos voor de eerste optie. Na een maand vroeg hij aan de studenten wat ze met het geld gedaan hadden. Er waren er een paar bij die helemaal niets met het geld hadden gedaan. Een ander voorbeeld is de test van de kinderen en de marshmallow.

Test jouw uitstelgedrag

In het boek staan een aantal testjes waarmee je kan zien of jij ook aan uitstelgedrag doet. Ik vond deze best lastig, het zette mij weer aan het denken. Ook ik ben een gemiddelde (50% van de bevolking) uitsteller. Wist je trouwens dat 95% van de bevolking lijdt aan uitstelgedrag? En dat impulsiviteit daar een grote rol bij speelt? Mooi excuus om het te blijven doen?

Wat is werkelijk de hoofdoorzaak van uitstelgedrag?

Dé persoonlijkheidskenmerk die er echt uitspringt als het gaat om uitstelgedrag is impulsiviteit: het ongeduldig in het moment leven en alles meteen willen. Zelfbeheersing tonen of de voldoening van het uitstel ervan is moeilijk voor mensen die impulsief zijn. We zijn nu eenmaal korte termijn denkers en doeners. De impulsieven trachten een taak die angst oproept te vermijden of sluiten hun bewustzijn er tijdelijk voor af, een tactiek die logisch is als  je alleen aan de korte termijn denkt.

De formule

In het boek worden drie personen als voorbeeld gebruikt, Eddie, Valerie en Tom. Ze zijn alle drie op hun eigen manier procrastinators. Elke persoon heeft een andere invalshoek die samengesteld de procrastinatie-formule maakt.

Mensen met uitstelgedrag hebben meestal weinig zelfvertrouwen, vooral wat betreft taken die ze uitstellen. Als je je huiswerk steeds voor je uit schuift, is de kans groot dat je er moeite mee hebt.

Bij uitstelgedrag gaat het om de mate van motivatie. Hoe gemotiveerd ben je om de taak te verrichten. Piers heeft daar een formule voor verzonnen. Nu kan je het gedrag van de mens niet in een formule vatten, maar het geeft wel duidelijk aan welke componenten hier een rol bij spelen en ik vind dit als techneut eigenlijk wel aardig. De volgende componenten spelen een rol:

  • Verwachting
    Verwachting wijst naar waarschijnlijkheid of kans. We verkiezen meer waarschijnlijke boven minder waarschijnlijke beloningen
  • Waarde
    Bij waard gaat het vooral om de vraag: wat levert het mij op. Hoe meer het oplevert, hoe hoger de waarde.
  • Uitstel
    Hoe meer je iets kan uitstellen, dus hoe meer tijd je neemt, hoe groter de motivatie om iets te doen. Niet uitstellen levert impulsief gedrag op.
  • Impulsiviteit
    Hoe impulsiever je bent, des te gevoeliger zul je zijn voor uitstel. Je wilt je beloning nu direct

De procrastinatie-vergelijking komt hiermee op de volgende formule voor motivatie:

motivatie formule

Nu is dit een formule en dient als ruggegraat van het boek. Er zijn natuurlijk een groot aantal redenen te verzinnen waarom deze formule niet helemaal goed is. Uit een onderzoek bij verschillende studenten was de conclusie dat de formule aardig hout snijdt:

“De echte redenen voor het uitstel waren: impulsiviteit, een hekel aan het werk, de nabijheid van verleiding en een slechte planning.”

De strijd in de hersenen

Als je naar de biologie kijkt, dan zijn er bij motivatie grofweg twee delen in de hersenen die een rol spelen bij uitstelgedrag: het limbisch systeem en de pre-frontale cortex. Het limbisch systeem is onder andere verantwoordelijk voor het gevoel van geluk en voldoening. De pre-frontale cortex gaat meer over plannen en oorzaak-gevolg. Nu werkt het limbisch systeem veel sneller dan de pre-frontale cortex. Uitstelgedrag vindt dus plaats als het limbische systeem de langetermijnplannen van de pre-frontale cortex dwarsboomt ten guste van de meer direct realiseerbare. De aandacht verschuift in dit geval naar de direct te realiseren taken. Alles wat te maken heeft met de zintuigen. Bijvoorbeeld dat laatste koekje op de schaal die er zo lekker uit ziet terwijl je druk bent met gewicht verliezen. Pas als het te realiseren doel dicht benaderd wordt zullen beide systemen in koor schreeuwen: “Ga aan het werk! De tijd dringt!”.

Wanneer stel je het meeste uit?

Er zijn verschillende levensterreinen waarbij wordt uitgesteld. De drie belangrijkste zijn:

  1. Gezondheid
    Denk hierbij aan: ‘lichaamsbeweging, dieet, vermijden of behandeling van ziekten (bijv. ‘Uitstellen om naar de sportschool te gaan, om een dieet te gaan volgen’)
  2. Carriere
    Banen, werk, je brood verdienen (bijv. ‘Uitstellen om een betere baan te zoeken, om een hoger salaris te vragen’)
  3. Educatie
    School, studie, goede cijfers halen (bijv. ‘Studeren voor een examen uitstellen, het kiezen van een opleiding uitstellen’)

Wat kan je er aan doen?

“We hebben wat we hadden moeten doen niet gedaan; en we hebben gedaan wat we niet hadden moeten doen.” – The book of common prayer

Now or neverIn het boek worden een aantal goede suggesties gedaan om het uitstelgedrag te verminderen. Het gaat te ver om hier dieper op in te gaan. Een aantal zijn een open deur. Maar ook daar bewust van zijn kan je misschien helpen meer motivatie. Ik kan de verleiding niet weerstaan om er een aantal noemen:

  1. Wees je er bewust van dat je uitstelt
    Maak bewust de keuze om uit te stellen, als je dit wilt. Dus zie je een verleiding op je pad, breng dan de aandacht bij de pre-frontale cortex (oorzaak-gevolg) en bepaal of je er nu mee aan de slag gaat of later.
  2. Doe 1 ding tegelijk
    Afgeleid worden van waar je mee bezig bent vraagt minimaal 10 minuten hersteltijd (onderzoek bij Microsoft levert zelfs 15 minuten op). Wordt je tijdens je werk dus ieder uur 1 keer afgeleid van het schrijven van dat lastige rapport? Na 8 uur ben je 80 minuten kwijt geraakt. De afleiding kan divers zijn, denk aan WhatsApp berichten, E-mail, gesprekken van collega’s. Spreek met jezelf af dat je iedere twee uur 5 minuten pauze neemt en dan  alleen maar de aandacht richt op dit soort dingen.
  3. Maak duidelijk waarom je het doet
    Zorg ervoor dat je op je bureau zo min mogelijk dingen hebt die je afleiden, maar zet er ook iets neer dat voor jou duidelijk maakt waarom je het doet, bijvoorbeeld een foto van het gezin of een verre reis die je gemaakt hebt.
  4. Maak onderscheid tussen privé en zakelijk
    Hoe vaak controleer je je eigen mail als je aan het werk bent? Gebruik je WhatsApp alleen zakelijk? Vind je het lastig om hierdoor steeds afgeleid te worden? Maak dan een privé account aan of schaf een eigen telefoon aan. Zet deze telefoon op stil (of helemaal uit) en controleer op vaste momenten (bijvoorbeeld tijdens de koffiepauze) of er nieuwe berichten binnen gekomen zijn. En was het een belangrijk bericht? Vaak niet!
  5. Maak een planning voor de lange en korte termijn
    Ben je van plan om iets te bereiken, een doel, bijvoorbeeld “minder eten en meer sporten” en is dat in de verre toekomst? Maak een plan. Maar zet vervolgens kleine stapjes, iedere dag. Vier deze kleine stapjes door jezelf een schouderklopje te geven of je omgeving te vertellen wat je doet en wat jouw doel is en wat je al bereikt hebt. Bijvoorbeeld:

    • elke dag een half uur wandelen
    • kleinere borden en kleiner bestek aanschaffen (dan eet je ook minder)
    • één keer opscheppen
    • geen suiker in mijn koffie of thee
    • enzovoort
  6. Accepteer geen smoesjes
    Heb je het doel eenmaal duidelijk, ga er dan ook voor. Accepteer geen smoesjes zoals “als ik nu suiker in mijn thee doe, dan loop ik straks een stukje langer!” Je geeft dan toe aan je limbische systeem in plaats van aan de pre-frontale cortex!

Het boek staat vol met nog meer tips en methodes om te leren met uitstelgedrag om te gaan.

Chronisch uitstelgedrag

even uitrustenEén soort uitstelgedrag wil ik graag nog onder de aandacht brengen: chronisch uitstelgedrag. Vind je het echt heel moeilijk om je uitstelgedrag onder de knie te krijgen, stel je iedere keer uit, heb je altijd wel een excuus? Misschien dat de onderstaande techniek jou kan helpen. Uitstelgedrag heeft een sterke greep op je en om je daar uit te bevrijden moet je dit nederig makende feit accepteren.

  • Vraag je af: hoe vaak is het gebeurd dat ik mijzelf van mijn plannen af bracht en in moeilijkheden kwam?
  • Hou dagelijks een logboek bij van je gewoonten om te procrastineren
  • Herken en erken dat je uitstelgedrag je eigen zwakke wil is en dat je iedere keer weer probeert om jezelf bij de neus neem door te denken: ‘Ach, het is maar voor één keer’.
  • Aanvaard dat het eerste uitstel je toestaat om de alle volgende keren goede te praten.

En lukt dit allemaal niet, maar wil je wel graag iets doen aan je uitstelgedrag? Neem gerust contact op, is het nu niet, dan kan het later nog wel een keer … klik maar op deze regel.

Conclusie

Uitstelgedrag is een menselijke eigenschap op het moment dat we zijn gaan nadenken over de toekomst. Het zal een eeuwige strijd met jezelf blijven om niet iedere keer uit te stellen. Vind voor jezelf de juiste manier, onderzoek wat de redenen zijn waarom jij dit gedrag vertoond. Ga van vermijdingsdoelen streefdoelen maken. Misschien dat omdenken hierbij ook een mogelijkheid is. Ook ik vind uitstelgedrag een lastige eigenschap. Het lezen van het boek heeft mij nieuwe inzichten gegeven. De belangrijkste is nog wel dat 95% van de bevolking last heeft van uitstelgedrag en dat ik dus niet de enige ben. Met de tips en beproefde technieken uit dit boek kan je aan de slag en misschien wel heel veel dingen bereiken.

MMM – Rust in je hoofd (4)

Rust in je hoofd

Deze week een aantal algemene mindful momenten voor rust in je hoofd. Deze kan je inzetten op het moment dat je merkt dat je gestrest bent, je hoofd vol is en er behoefte is aan rust. Het begint dus met je bewust zijn van waar je nu eigenlijk mee bezig bent.

Maar hoe krijg je nu rust in je hoofd? Hieronder een aantal opties die mogelijk behulpzaam voor jou kunnen zijn.

Maak je alleen druk om nu!

Merk je dat je hoofd gevuld is en dat je zorgen maakt over de toekomst? Denk dan even alleen aan vandaag. Maak je geen zorgen over morgen of dingen die volgende week of volgende maand kunnen gebeuren. Maak je alleen zorgen over vandaag.

Als je merkt dat je vandaag nog steeds veel zorgen hebt, probeer dan eens het volgende: Maak je  alleen zorgen over het aankomende uur. Denk dus één uur tegelijk en denk niet altijd zo ver vooruit. Veel dingen waar je nu zorgen over maakt blijken in de praktijk vaak niet te gebeuren.

Stop met moeten, start met willen

moeten-willenWordt je ook altijd zo kriegelig van het woord ‘moeten’? Ik wel! Wat ik er mee doen? Sowieso zelf het woord niet uitspreken (naar mijzelf of naar een ander). Soms komt het wel voor, maar dan geeft het mij een onprettig gevoel. Wees het moeten voor en ga willen. Willen komt van binnen uit. Bij willen krijg je energie.

Dus stop met van alles moeten. Moeten leidt tot een gevoel van druk, stress en afkeer.

Dus als je naar je werk moet, ga dan eens nadenken waarom dit moet. Je wilt naar je werk of je kiest er voor om naar je werk te gaan. Je moet geen boodschappen doen, je wilt boodschappen doen. Jij hebt de keuze tussen moeten en willen.

Las een piekeruurtje in

Door te piekeren gaat je hoofd ook steeds voller zitten. De gedachten komen steeds weer terug. Piekeren gaat over de toekomst, wat er gaat komen. Maar hoe weet je nu zeker dat het gaat gebeuren? Stop dus met piekeren. Ha ha ha, zal je nu denken, dat is niet zo eenvoudig! Misschien dat de volgende manier jou gaat helpen:

Spreek met jezelf af om op een vast moment van de dag te piekeren. Dus iedere keer als je merkt dat je piekert, zeg dan tegen jezelf: “Vanavond is er tijd om te piekeren, nu ben ik ergens anders mee bezig!”. Plan aan het einde van de dag een piekeruurtje (30 tot 60 minuten) in je agenda. Ga in een ruimte zitten/liggen waar je even niet gestoord wordt. In dit uurtje mag de hele tijd piekeren. En als het uurtje om is, bedank jezelf dan dat je hebt mogen piekeren (“dankjewel voor het piekeren”).

Doe dit een week lang. Uit onderzoek blijkt dat je zal merken dat de intensiteit van het piekeren overdag minder wordt en dat het steeds lastiger wordt om tijdens het piekeruurtje te blijven piekeren. Ook het piekeren overdag wordt hierdoor minder. Succes!

En heb je gewoon een keer zin om lekker te gaan zitten piekeren, doe dit dan heel bewust. Ga er even voor zitten> Zet een wekker en geef je volledige aandacht aan het piekeren.

 

HSP: Staan als een berg

Merk je als HSP (of als niet-HSP) dat je hoofd soms te vol komt te zitten? Lijkt het wel alsof hij in een bankschroef vast zit? Vraag je dan eens af waar je op dat moment met jouw aandacht bent. Ik vermoed in je hoofd. Aandacht besteden aan al die gedachten die door je hoofd gaan is ook niet echt eenvoudig en kost veel energie. Of je komt net uit een gesprek met iemand waar je eigenlijk niet jezelf kon zijn. Misschien dat de onderstaande oefening helpt voor jou. Ik noem het de staande berg oefening. Het is een oefening om de druk op het hoofd wat te verlagen.

Ga rechtop staan. Met je schouders recht. Voeten iets uit elkaar en licht door de knieën. Armen langs je lijf. Voel dat je in balans boven je voeten staat. Stel je voor dat je een berg bent, met je voeten als de teen van de berg en je hoofd de top. Adem rustig in via de neus, vul je longen. Houd nu de adem even vast en voel de spanning die in de borst ontstaat. Ontspan en laat de adem rustig via de mond naar buiten stromen. Bij elke uitademing ga je met de aandacht van het hoofd naar de voeten. Adem pas weer in op het moment dat jouw lichaam dit doet. Je hoeft niets te sturen. Herhaal dit in ademen via de neus en uit ademen via de mond tien keer. Je zal je nu minder druk in je hoofd voelen en misschien wel meer ontspannen.

Deze oefening werkt nog beter als je in de buitenlucht gaat staan en frisse lucht in ademt.

Ik ben benieuwd wat deze oefening bij jou heeft opgeleverd. Hieronder kan je mij dit laten weten.

Hoog sensitiviteit bij mannen? Jazeker!

Wist je dat 20% van de bevolking (dus ook mannen) hoog sensitief is? En dat dit niet alleen voor vrouwen geldt, maar ook voor mannen? Maar hoe komt het dan dat ik vooral hoog sensitieve vrouwen tegenkom en heel weinig hoog sensitieve mannen? Deze vraag zit al een tijdje in mijn hoofd en wil dit graag onderzoeken. In de boeken van Elaine Aron wordt veel aandacht besteed aan hoog sensitiviteit. Tussen de regels door lees je dat het vooral bij vrouwen naar buiten komt. Nu ben ik zelf man en hoog sensitief. Hier ben ik achter gekomen doordat iemand het aan mij vertelde, zo’n jaar of 7 geleden. Wat nu hoog sensitief? dacht ik toen. Weer zo’n label die mij in een hokje zet. Maar ik ben gaan onderzoeken bij mijzelf wat het betekende. Nu, acht jaar verder, zijn de puzzelstukjes op hun plaats. Waar ik eerst te horen kregen dat ik een watje ben, merk ik nu, door open te staan voor deze hoog sensitiviteit, dat het mij juist heel veel kracht geeft. Ik ervaar het als de kracht van kwetsbaarheid.

Hand op hartMaar er zijn dus heel veel mannen (minimaal 20%) die hoog sensitief zijn, maar zich hier bewust of onbewust tegen beschermen. Vaak denken mensen dat sensitiviteit alleen bij homoseksualiteit voorkomt. Hier is onderzoek naar gedaan en ook hier geldt de 20%. Binnen hun cultuur worden sommige aspecten van sensitiviteit echter wel aangemoedigd, waardoor sensitieve mannen zich er welkom voelen en bereid zijn om uit de kast te komen (bron: E. Aron – De hoog sensitieve persoon).

In het boek “De hoog sensitieve persoon” van Elaine Aron staat dat de houding van de vader tegenover de sensitiviteit een belangrijke factor is. Je wilt als vader toch niet een watje, een gevoelige zoon? Je wilt een stoere man die er hard tegenaan gaat om de beste te zijn, de strijd aan gaat. De eerste plaats is de enige. En als kind ga je daar in mee, vaak met grote tegenzin. En als het dan ook nog eens niet lukt, dan heeft dat niet echt een positieve uitwerking op je zelfbeeld. Of als je met je vrienden de hele dag  En dit zie je later, als je ouder wordt, terug in de manier van leven. Voor meisje is het veel meer geaccepteerd, zij mogen gevoelig zijn en zo nu en dan eens emotioneel.

Maar er is hoop. In deze nieuwe tijd wordt steeds meer geaccepteerd dat je als man sensitief bent. Je hoeft niet meer te verbergen dat je toch iets anders bent dan de ander. Hou op met het verbergen en laat zien dat ook jij geniet van de details van de natuur en de mooie dingen van het leven. Laat zien dat je staat voor wat je doet. En accepteer jezelf zoals je bent. De wereld heeft sensitiviteit nodig!

HSP : Leer nee te zeggen

Als sensitief mens kom je ter wereld met dunnere persoonlijke grenzen. Dat wil zeggen dat je gevoelens van andere mensen sterk kunt ervaren. Dit is inclusief hun behoeften, verlangens en teleurstellingen. Sensitieve mensen zijn vaak ook gevoelig voor kritiek, omdat ze niet kunnen doen wat ze moeten doen of doen wat er van hen verwacht wordt. Ze hebben vaak een aangeboren moeite om assertief te zijn. Heb je ook het gevoel niet assertief genoeg te zijn?

Ga jezelf waarderen en toon respect voor je eigen behoefte om prikkels binnen de perken te houden.

VriendenBen je de hele dag met vrienden naar de stad geweest, loopt je al over van de prikkels, en willen ze de avond uit? Wees dan duidelijk en eerlijk naar jezelf. En ja, het is niet zo eenvoudig om niet mee te gaan ook al weet je van te voren dat je de volgende dag helemaal op bent. Een lastige keus. De ene keer zal je voor jezelf kiezen en de andere keer voor de groep. Eerlijk zijn naar jezelf en naar de mensen om je heen kan de keuze misschien lichter maken.

Buik

Nee zeggen is voor veel mensen moeilijk. Je wilt mensen graag helpen, ondanks alles. Wanneer je de volgende keer met dit dilemma loopt, ga dan eens naar je buik en ervaar wat daar gebeurd. Is het rustig, voelt je druk, leegte, spanning, warmte? Maak op basis van dit buikgevoel een keuze en laat je niet verleiden aandacht te geven voor al die gedachten die door je hoofd heen gaan.

Rustmoment

wandelen met de hondNeem zo nu en dan een moment om tot rust te komen. Zit je hoofd helemaal vol, voelt het licht aan? Neem dan een moment voor jezelf, op de manier zoals dit bij jou past. Ik doe in de avond vaak een zitmeditatie of ga spelen op een muziekinstrument. Dit doe ik in een ruimte waar verder niemand is. Wat ook helpt is een stuk wandelen met de hond (als je die hebt). Andere mogelijkheden zijn bijvoorbeeld een kleurboek (voor volwassenen), zen-dala, mandala of zelf iets tekenen of schilderen.

Mediteren

Dagelijks mediteren, soms wel twee keer per dag zorgt bij mij voor een vermindering van de overprikkeling. Dit kunnen lange, maar ook korte meditaties zijn van drie minuten. Voor het mediteren is het ook niet per-sé nodig op een kussen met gekruiste benen op de grond te zitten. Je kan het ook gewoon staand of zittend doen achter je bureau. Het enige wat je doet is je aandacht volledig bij de ademhaling te brengen, soms maar voor tien diepe in- en uitademhalingen. Ik voel me dan onmiddellijk rustiger worden.

Sommige mensen zullen zeggen dat ze het mediteren hebben uitgeprobeerd en dat het niet lukte: De geest was veel te onrustig. Maar dat is nu net waar het bij meditatie om gaat: zonder oordeel en met liefdevolle vriendelijkheid opmerken dat je onrustig bent. Waarna je vervolgens de aandacht terugbrengt naar bijvoorbeeld het bewegen van het lichaam door de ademhaling. Mediteren zou moeiteloos moeten zijn en dient voor het resultaat te worden beoefend, niet voor het bereiken van een of ander bewustzijnsniveau. Een meditatiesessie kan daardoor nooit mislukken.

HSP op het werk

Als HSP-er op de werkvloer heb je het vaak niet zo makkelijk. Je raakt vaak overprikkelt door alle indrukken op de vloer. Hoe kan je nu een omgeving creëren waarbij je als HSP meer rust ervaart? Ik wil je hier graag een aantal handreikingen doen. Mogelijk dat deze ook nuttig zijn voor de niet-HSP-er. Wie weet.

oren dichtAls je op het werk aankomt, ga niet direct aan de slag. Neem een klein moment de tijd om aan te komen. Zet de computer of laptop aan. Terwijl deze opstart haal je een aantal keren rustig diep adem en blaast geduldig weer uit. Stel je bij het uitademen voor dat de spanning je lichaam via je voeten (die op de vloer staan) verlaat.

Let er op de dag op dat er geen spierspanning ontstaat, bijvoorbeeld in je schouders, handen, gezicht of bovenbenen. Is dit wel het geval dan zou je een progressieve relaxatie oefening kunnen doen.

Zoek in de pauze naar een rustmoment, bij voorkeur in de buitenlucht of in het bos of een park. Als deze mogelijkheid niet bestaat zou je aan je baas kunnen vragen of er een ruimte voor een moment van stilte en ontspanning gemaakt kan worden. Leg uit dat mensen efficiënter kunnen werken als ze tussen de middag een moment rust nemen. Even tot zichzelf kunnen komen. Vooral als je veel met je hoofd werkt.

Maak in de ochtend een schema  op een post-it memo. Zet hier maximaal drie acties op die je deze dag wilt doen of afronden. Plak de post-it op je scherm en hou je er aan. Wordt je afgeleid, bijvoorbeeld door de telefoon, een collega of een “belangrijke” email? Kijk naar de post-it om jezelf te herinneren wat je belangrijkste acties voor vandaag waren. En heb je alle acties afgerond, bedank jezelf hier dan voor. Zeg zachtjes tegen jezelf “dank je wel”.

PostIt TipsVerder nog een aantal tips of suggesties voor op het werk:

  • Luister, als je werk dit toelaat, met een koptelefoon naar (rustige) muziek
  • Hang een mooie poster op van bijvoorbeeld een landschap of een zeegezicht
  • Zorg voor een goede toe, vooral als je voor je werk veel moet zitten
  • Neem de telefoon pas op als deze drie of vier keer is overgegaan. Neem deze tijd om rustig de overgang te maken van waar je mee bezig bent naar de telefoon
  • Haal zo nu en dan koffie of thee en neem ook voor je collega’s mee. Gebruik de wandeling om even te ontspannen, vooral in je hoofd
  • Drink niet te veel koffie en ga in de middag over op thee. Bij voorkeur kruidenthee of groene thee
  • Eet een gezond tussendoortje, bijvoorbeeld een sinaasappel, mandarijn of een banaan
  • Verlies nooit het gevoel voor humor en laat regelmatig een glimlach zien.

HSP: Overlevingstips!

Heb je eenmaal in de gaten dat je HSP bent, net zoals ik? En vraag je je af hoe je hier het beste mee om kan gaan? Ik heb een aantal tips die jou misschien kunnen helpen. De tips zijn ook behulpzaam als je geen HSP bent. Het wil niet zeggen dat ze voor jou allemaal werken. Experimenteer en ervaar welke behulpzaam zijn voor jou.

1. Zorg voor voldoende slaap

Te kort slapen (minder dan 7 uur) zorgt voor irritatie en verminderd concentratie en productiviteit. Dit geldt ook voor de gemiddelde persoon. Voor een HSP is slaaptekort onverdraagzaam. Voldoende slaap verlicht de sensitiviteit en helpt je met de overweldigende wereld om te gaan.

2. Gebruik geluid-reducerende oordopjes

senheiser300Ik heb al een hele tijd oordopjes van Senheiser (cx300). Deze sluiten mijn oren helemaal af. Alleen al als ik deze in mijn oren doe ontstaat rust. Door nu op de achtergrond heel zacht muziek af te spelen (het thema is niet echt belangrijk) verdwijnen de omgevingsgeluiden volledig en kan je rustig met je werk aan de slag. Door het afsluiten is het niet nodig het geluid hard te zetten. Zorg ervoor dat je hierdoor niet afgesloten raakt van de omgeving. Laat zo nu en dan horen dat je er nog bent.

3. Neem tijd voor ontspanning

HSP-ers functioneren niet perfect bij een volle planning of te veel tijd in drukke ruimten. Weet je dat je in een drukke ruimte gaat komen zoals een muziek festival, een concert, een drukke zaterdag in een winkelcentrum of een andere plek waar het heel druk met mensen is? Plan dan aansluitend een periode in voor ontspanning. Doe dit in een rustige en stille ruimte, het liefst even alleen.

4. Beperk het gebruik van cafeïne

Koffie-decafHSP-ers zijn vaak gevoelig voor cafeïne. Ik drink thuis alleen nog maar decaf koffie. Soms drink ik nog wel een gewone koffie. Die vind ik namelijk ook heel lekker. Het is dan vaak wel met melk om de bittere smaak wat zachter te maken. En als ik dan een keer normale koffie drink zonder melk of suiker, dan is de smaak vaak een paar uur aanwezig. Zelfs na het drinken van een glaasje water. Als je minder koffie of helemaal geen koffie meer drinkt zal je in het begin lichter in je hoofd worden. Dit gaat na een tijdje vanzelf weg. Het lijkt een beetje op afkicken. Ditzelfde geldt ook voor chocolademelk, maar dan in mindere mate.

5. Geef jezelf tijd en ruimte om dingen af te ronden

Een HSP-er heeft soms wat meer tijd nodig om dingen af te ronden. Vaak lukt het niet om alles af te krijgen. Ga dan niet door, maar neem even de tijd om tot rust te komen. Neem je nachtrust. Neem de tijd om te ontbijten, om op te starten. Haasten maakt onrustig en ga je de hele dag door voelen. Een rustige start voel je de hele dag door. Wat helpt is vroeg opstaan (na eerst 8 uur te slapen), te genieten van de rust in het huis als iedereen nog in bed ligt. Ik merk zelf dat voor mij de rust en inspiratie komt als iedereen naar bed is.

6. Ga een moment zitten, mediteer

Door meditatie ontwikkel je aandacht en bewustheid. Hierdoor ontstaat inzicht. Je staat even stil om op een afstandje te kijken naar wat er is. En als je dit op een vriendelijke manier doet ontwikkel je ook compassie.
Man meditatieIk ga voor het slapen gaan altijd even zitten, mediteren. Iedereen is naar bed. De TV is uit. Lichten zijn zachter gezet, vaak brand er nog maar één lamp. Een moment om bewust aanwezig te zijn met mijzelf op mijn kussen. Met aandacht voor mijn lichaam en de eventuele spanning. Gewaar van de rust en de ruimte. Zonder oordeel over de gedachten die voorbij komen; als ze voorbij komen. En als ik dan naar bed ga, vaak pas na een half uur of drie kwartier zitten, voel ik mij volledig ontspannen en ontwaakt. En als ik in mijn bed lig val ik direct in slaap.

 

HSP: Er even tussenuit!

Als HSP ben je snel geprikkeld of zelfs overprikkeld. Zit iemand bij jou in de buurt luid te telefoneren? In het begin reageer je nog niet, maar naarmate de tijd verstrijkt merk je dat het je steeds meer afleid. Vaak is het dan al te laat. Want als je nu iets zou zeggen, dan Thee drinkenkomt het er waarschijnlijk aardig lomp uit. Neem een moment rust. Ga  een kopje thee halen. Sta je bij de automaat te wachten op je voorganger? Ga met je aandacht naar je voeten en voel de druk op de grond. Ontspan je onderkaak (door gekken bekken te trekken) en maak je ogen zacht. Haal nu drie keer heel rustig adem. Bij de derde keer hou je deze een moment vast. Voel de spanning in het bovenlijf. En adem dan weer heel rustig uit. Ben je nog steeds super gespannen? Drink dan rustig het kopje thee op. Ga naar het raam en breng je focus naar een boom. Bekijk de boom, de takken, de bladeren, de vogels die er in zitten. Kijk aandachtig naar de boom. Merk de beweging van de boom op. Is je thee op? Loop rustig terug naar je werkplek. Vraag nu vriendelijk, op je eigen wijze, aan de persoon om iets rustiger of stiller te zijn. Hoogst waarschijnlijk had hij/zij het helemaal niet in de gaten.

Waar ligt jouw grens?

KasteelMet de onderstaande oefening kan je ervaren wanneer je overprikkeld raakt. Ga op een stoel zitten en doe je ogen dicht (lees eerst deze tekst en voer het daarna uit). Stel je nu voor dat je in een groot landhuis zit. Op een stoel midden in het huis. Het huis heeft ramen en deuren die allemaal open staan. Het tocht enorm in het huis. Deze tocht zijn de prikkels die jouw sensitiviteit raken. De wind waait door je haren en je wilt dat het stopt. Sluit nu de deuren en ramen één voor één. Doe dit net zolang totdat de tocht te verdragen is. Hoeveel ramen zijn er nu nog open? Eén? Twee? Blijf even zitten om te voelen hoe dit nu is. Doe dit minimaal drie ademhalingen. Open vervolgens één raam. Wat gebeurt er nu? Kan er nog een raam open of moet deze juist weer gesloten worden? Experimenteer hier eens mee om te voelen wat op dit moment aanvaardbaar is voor jou. Als je dit punt bereikt hebt kan je de ogen weer openen. Merk op wat er nu anders is/voelt?

Het aantal ramen zal per gemoedstoestand verschillen. Onderzoek dit bij jezelf. En als je een keer een moment hebt dat het even te veel wordt, doe dan een paar ramen en deuren dicht.

Succes.